MEME KANSERİ EPİDEMİYOLOJİSİ

Kadınlarda en fazla görülen tümör olan meme kanseri tüm kadın kanserlerinin %18‘ini oluşturmaktadır. Her yıl 1 milyondan fazla vakası olan meme kanseri 40 50 yaş aralığındaki kadınların ölüm sebeplerinde başı çekmektedir. Her yıl 14.000'den fazla ölüm gerçekleşmekte ve insidans özellikle 50-64 yaş arası kadınlarda, muhtemelen bu yaş grubundaki meme taramaları nedeniyle artmaktadır. Dünya çapında kadınlarda görülen önemli bir kanser olmasına rağmen, meme kanseri yükü eşit dağılmamıştır ve alt bölgeler arasında yaklaşık dört kat farklılık göstermektedir. İnsidans oranları Avustralya ve Yeni Zelanda'da en yüksekken, Kuzey Amerika ve Kuzey Avrupa en düşüktür. 

Mevcut oranlar geçerli kalırsa, 2050 yılında tahmini 3,2 milyon yeni meme kanseri vakası ve 1,1 milyon meme kanseriyle ilişkili ölüm meydana gelecektir; bu da sırasıyla 2022'ye göre %38 ve %68'lik bir artışı temsil etmektedir. Hem vakalarda hem de ölümlerde en büyük mutlak artışlar orta HDI (insan gelişme endeksi)seviyesinde meydana gelse de, göreceli artışlar düşük HDI seviyesinde en yüksek olacaktır. Yaş grubuna göre, daha genç kadınlarda yeni vakaların ve ölümlerin, nüfus artışının yavaşlaması nedeniyle daha yüksek HDI seviyelerinde %4-10 oranında azalacağı, ancak düşük HDI seviyesinde 2050 yılına kadar iki katından fazla azalacağı öngörülmektedir. 

Kadınlarda meme kanseri hücrenin genetiğinde meydana gelen kontrolsüz değişimden kaynaklanır. Genetik mutasyonlar bazı bireylerde doğuştan var olabilir; özellikle BRCA1 ve BRCA2 gen mutasyonlarına sahip kadınlarda meme kanseri gelişme riski oldukça yüksektir. Bunun dışında çevresel ve hormonal faktörler de önemli rol oynar. Östrojen hormonuna uzun süre maruz kalmak, erken adet görme, geç menopoza girme, doğum yapmama gibi nedenlerle riski artırabilir. Ayrıca ileri yaş, ailede kanser öyküsü, radyasyona maruz kalma, obezite ve hareketsiz yaşam gibi faktörler de hastalığın oluşmasında etkili olabilir. 

MEME KANSERİ TARAMA BELİRTİLERİ

Kanser testleri kişide herhangi bir belirti olmamasına rağmen farklı kanser türlerini tarama için kullanılır. Mamografi meme kanserinde en sık kullanılan tarama testidir.Memenin iç görüntüsüdür ve bu sayede elle hissedilmeyecek kadar küçük tümörler tespit edilebilir.DCIS de mamografi ile tespit edilir ve bu sayede anormal hücrelerin kanser hücrelerine dönüşmesi engellenir. 

Mamografinin farklı türleri vardır:

• Ekran- film mamografisi (SFM), memenin röntgen görüntüsüdür. 

• Dijital mamografi (DM), memenin bilgisayar ortamında görüntülenmesidir. 

• Dijital meme tomosentezi (DBT), X ışınları kullanarak memenin iç kısmının birçok farklı açıdan bir dizi fotoğrafını çeker. Bu X ışınlarından memenin 3 boyutlu fotoğraflarını oluşturmak için bir bilgisayar kullanılır. 

• Sentetik 2 boyutlu mamografi (S2D), genellikle iki farklı açıdan memenin iç kısmının fotoğraflarını çekmek için X ışınları kullanır. Memenin 2 boyutlu fotoğraflarını çekmek için bir bilgisayar veya X-ışını filmi kullanılır. 

Yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda mamografinin meme tümörlerini tespit etme olasılığı daha düşüktür . Hem tümörler hem de yoğun meme dokusu mamografide beyaz göründüğünden, yoğun meme dokusu olduğunda tümör bulmak daha zor olabilir. Genç kadınlarda yoğun meme dokusuna sahip olma olasılığı daha yüksektir. 

Diğer bir tarama türü olan MR, vücut içindeki bölgelerin bir dizi ayrıntılı görüntüsünü oluşturmak için mıknatıs, radyo dalgaları ve bilgisayar kullanan bir işlemdir. Bu işleme nükleer manyetik rezonans görüntüleme (NMRI) de denir. MR'da herhangi bir X-ışını kullanılmaz ve kadın radyasyona maruz kalmaz . 

Klinik meme muayenesi, bir doktor veya başka bir sağlık uzmanı tarafından yapılan meme muayenesidir. Doktor, memeleri ve koltuk altlarını dikkatlice yoklayarak herhangi bir kitle veya olağandışı görünen başka bir şey olup olmadığını kontrol eder. Klinik meme muayenesinin meme kanserinden ölme riskini azaltıp azaltmadığı bilinmemektedir. 

Termografi, ısıyı algılayan özel bir kameranın, göğüsleri kaplayan derinin sıcaklığını kaydetmek için kullanıldığı bir işlemdir. Tümörler, termogramda görülebilen sıcaklık değişikliklerine neden olabilir. 

Meme dokusu örneklemesi, mikroskop altında incelemek üzere meme dokusundan hücre alınmasıdır. Tarama testi olarak meme dokusu örneklemesinin meme kanserinden ölme riskini azalttığı gösterilmemiştir. 

Yukarıda yer alan bilgileri inceledikten sonra, aşağıdaki hazırladığımız kısa ve yönlendirici senaryolarla farkındalığınızı test edebilirsiniz.